Îbrahîm OSMAN: XEBATÊN SOSYOLOGÊ ÊZDÎ AZAD BARIS
JI BO ÊZDIYA Û HESÛDIYA HINEK ÊZDIYAN.

















Ciwan post:12 Tebax 2007

Rojnamevan Gulden Aydin û Sosyologê Êzdî Azad Baris, li gel sandeyeke rojnamevanan beriya demekê çûn li herêmên gund û warên Êzdiyan yên li Bakurê Kurdistanê ku ji sedema zext û zora dewleta Tirk û mislimanên herêmê ve hatine valakirin geriyan. Sandeyê destnîsankir ku gundên êzdiyan ji hêla mislimanan ve hatine dagirkirin û di derbarê zextên olî û polîtîk yên li ser Êzdiyan, sedemên koçberiyê û metirsiya li ser civaka Êzdî lêkolîn kirin. Ev lêkolîn di 15 Tîrmeha 2007'an de, bi ser nivîsa ''tenê 377 Êzdî mane'' di rojnameya Tirk Hurryetê de hate wesandin. Peyama ku di nivîsê de ji bo rayagistî tê dayin, li ber çavê cîhanê Êzdî tên qirkirin. Orjînala nivîsê bi zimanê Tirkî û cewherê wê bi zimanê Kurdî di www.ciwan-post.com de heye. Yên ku mereq bikin dikarin bixwînin.

Nivîs û lêkolîna mijara gotinê bi derengîbe jî di nav Êzdiyên diyaspora de deng veda û bi xwe re gelek reaksiyonên bê wate derxistin holê. Ez dikarim bibêjim ku ev 15 rojin li civat, sîn û sahiyên Êzdiyan bi gistî ev mijar tê gengesîkirin û fena orkestira nezana her hinek meqamekî lêdixin û radibin li gor hestên xwe tistekî lê dikin û kes gohadariya yê din nake. Ji xwe hemû civîn û gengesiyên civaka me ji ber ku her kes ji cem xwe diaxave, dibe nola girara gavana. Eger li civatekê çil mirov hebin gis bi hev re diaxavin û gohdariya hev nakin. Li gel ku pirraniya kesên ku mijarê nîqas dikin nivîs nexwendine û haya wan ji naverok û peyama nivîsê nîne jî, radibin û rûdinên ji ber hesûdî, dixesî û çavnebariyê dev diavêjin Sosyologê Êzdî Azad Baris û wî weke gunehkar didin nîsandan. Bi vê tenê jî namînin, destdirêjiyan li kesayet û malbata wî dikin. Heta hinek kesên qure û pivik (lê dema ku tê û diqewime dibin xwe de berdidin jî) fena berxên ku dibin dawa xwe de fisa bikin, dibêjin, 'Azad Baris dibistan nexwendiye, ji xwe li bajarê Luneburg Universîte nine, ma qey wî li gundê Qîra dibistana Sînoyê Fatikê xwend bû pispor? Na ew ne pispore, emê imzeyan komkin û wî ji pisporiyê bixin uhw.' din.  Tu dibêje qey wan kesan Azad Baris kirî sosyolog û pispor îjar tew xwendina wî dixin ber nîqasê. De were ji hesûdên wisa re nebêje, ''hesûdê xwelîser ma te dîplome daye Azad Baris heta ku tu  bikaribe cardin jê bistîne?''

Azad Baris kî ye?

Xortekî Êzdî ye. Ji navça Wêransara Rihayê gundê Zewra, ji esîra Merwanî ye. Belê, eger çend 'rewsenbîrê' Êzdiyan hebin yek ji wan  û yê sereke Azad Baris e. Azad Baris sosyolog û pisporê Êzdiyaye û wî ev destûr bi ked û xwendina xwe ji Akademî, Ûnîwersîte û dadgehên Alman wergirtiye. Ti kesî ev dîplome bi xêra bavê xwe nedane wî! Raporên ku Azad Baris di derbarê Penaberên Êzdî de dide ji hêla dadgeha Alman ya bilind ya mafê penaberan ve weke referans tê pejirandin. Tevayiya Êzdiyên Almanya û raya gistî bas dizane ku di salê 2005-2006'an de Dewleta Alman di xwest Êzdiyan dersînor bike. Lebelê Azad Baris di sala 2006'an de dîsa çûbû kurdstanê lêkolîn kiribûn û di encama lêkolînan de rapora ku da dadgeha Bilind ya Mafê Penaberan, bû sedem ku biriyara dersînorkirina Êzdiyên li Almanya dijîn were rawestandin. Ew rapor ev saleke ku li ser internetê di google de heye. Yên ku meraq bikin, tenê navê Azad Baris bi nivisînin dikarin raporê bibînin.
Ji bilî van, gelek lêkolîn û xebatên Azad Baris yên zanistî û akademîk di derbarê çand û dîroka Êzdiyan de hene. Ev nivîs tev jî di xizmeta ola êzdî de ne û rastiya Êzdiyatiyê ronî dikin. Xebata Sosyolog Azad Baris weke ku di rojnameya Hurriyet de hati nivisandin, ew dixwaze Êzdiyan weke kême ol bi dewleta Tirk bide pejirandin, perstgehên Êzdiyan yên hezar sale ku li bakurê Kurdistanin û li ber hilwesandinêne restore bike, weqfeke zanist û lêkolînê damezirînê û li ser çand û ola Êzdiyatiyê lêkolînan bike û zemînê amade bike da ku Êzdiyên li diyasporayê bi hêsanî vegerin axa bav û kalên xwe.

Gelo Xebateke bi vê nolê çi zerarê dide civaka Êzdî?

Weke ku me di hevoka jorîn de hinek ji xebatên Baris da diyarkirin, pirr askereye ku rêzdar Azad Baris xizmet û xebateke bêhempa ji bo Êzdiyan dike. Ya ku ew dike kêm Êziyan kiriye yan dikin. Yên ku dibêjin Azad bi vê nivîsa ku di rojnameya Hurriyetê de hatî wesandin dixwaze zirarê bide Êzdiyan, yan xwendina wan nîne, yan nivîs nexwendine, yan hesûdin yan jî derwîn û tevlokhezin, derewan dikin.  Ji ber ku sernivs ''Son 377 Yezidi Kaldi'' bi tena serê xwe peyam ku zext li Êzdiyan tên kirin û Êzdî diqelin dide. Ti zerar û sasîtî divirde nîne. Eger hûn naxwazin hinek qala zextên li ser we hatine kirin bikin hûn bi vê kêm dibin, yan jî xwedênek eger hedef û armancên Azad Baris bi cih werin ku hûn bi hêsayî bikaribin vegerin gundên xwe, eger hûn vê naxwazin û dixwazin li dîaspora wek cihûyên serdema Fireûn Ramses li Misrê bihelin, ji xwe ew tistekî dine!

Pirseke min ji kesên van tevlokliyan dike heye; erê, ka we simbêl badidan û digot; 'Em Êzdîne cil spîne, buhustîne, ewrûpa ji me re nabe?'' Base, malbateke Êzdiyan maye ku zarokên wan (çi nêr çi mê) ku negiyasitiyê kesên ne ji ola xwe? Na. Çend qîzên Êzdiyan ji mal reviyane û niha di wargehên parastinê de dibin kotrolê de tên ragirtin? Ya ku we ewqas bi welatên biyanî ve dide girêdan çiye gelo? Tenê zexta li welat li we dihatin kirinbûn? Yan jî tistên ku Seydoyê Qefo dibêje hîn rastirin? Ne gelek caran hûn bi xwe dibêjin jiyana li ewrûpa wek fermana spî ye li ser me tê mesandin? Icar li gor we kîjan raste gelo? Weger yan helandin?

Weke encam dibêjim; ne xebata rêzdar Baris û ne jî nivîsa mijara gotinê ti zerarê dide Êzdiyan, berovajî xizmeteke girîng ji bo Êzdiyan dike. Yên li dij derdikevin yan dilxerabin yan jî bê fêhmin. Îjar eger dil xwerabin hêvîdarim ku Yêzdanê dilovan wan ji xerabiyan biso û bîne rêza mirovan. Eger hesûd, bê fêhm yan çavnebarin a ku ew ji hevalên xwe re dixwazin hema xwedê bila wê bide wan û ne tistekî din.

ibrahimosman@hotmail.de





Kurdish Music Portal>>>
Mûzîk-1
Mûzîk-2
Mûzîk-3

Mûzîk-4



Besucherstatistik